Dom pasywny a energooszczędny – czym się właściwie różnią?

Dom pasywny a energooszczędny – czym się różnią?

Zarówno domy pasywne, jak i domy energooszczędne wykazują obniżone zapotrzebowanie energetyczne w porównaniu do tradycyjnego budownictwa. Sprawdź, czym cechuje się dom pasywny, a czym energooszczędny, który z nich lepiej sprawdzi się w polskich warunkach klimatycznych oraz jakie są koszty budowy obu rodzajów domów.


Dom pasywny a energooszczędny – podstawowe różnice

Energooszczędny dom to budynek, który cechuje obniżone (w stosunku do standardowych) zapotrzebowanie na energię (zarówno na ciepłą wodę użytkową, jak i ogrzewanie domu). Wiąże się to z podwyższonym poziomem szczelności i lepszą izolacją. Ta definicja dotyczy również domu pasywnego, jednak w tym drugim przypadku zapotrzebowanie energetyczne budynku jest jeszcze niższe.


Zapotrzebowanie energetyczne budynku

Kryterium klasyfikacji domów o obniżonym zapotrzebowaniu energetycznym bierze pod uwagę energię potrzebną do ogrzania budynku. W przypadku domów energooszczędnych parametr ten wynosi ≤70 kWh na m2 na rok, natomiast domy pasywne mogą zużywać maksymalnie ≤15 kWh na m2 na rok.


Instalacja grzewcza domu

Parametry domu pasywnego pozwalają na niemal całkowitą rezygnację z instalacji grzewczej – funkcję tę przejmuje system rekuperacji i wentylacji z nagrzewnicą (może ona wykorzystywać energię elektryczną lub pompę ciepła). W przypadku domu energooszczędnego parametry izolacyjności, szczelności i ochrony przed ucieczką ciepła są również bardzo dobre, jednak mimo to konieczne jest wykorzystanie instalacji grzewczej, oczywiście o mniejszej mocy niż w przypadku zwykłych domów. Ogrzewanie może być wodne podłogowe lub grzejnikowe (na przykład kocioł gazowy kondensacyjny, pompa ciepła etc.), ale również elektryczne (panele grzewcze, grzejniki, podłogówka i in.).


Konstrukcja bryły budynku

Dom pasywny musi cechować się zwartą bryłą pozbawioną wykuszy, balkonów i innych elementów stanowiących ewentualne mostki cieplne. Dach powinien być dwuspadowy lub płaski. Nie może być garażu wbudowanego w konstrukcję budynku. Dom energooszczędny może być trochę bardziej rozbudowany, jednak należy pamiętać, że będzie się to wiązać z trudniejszym jego ociepleniem i uszczelnieniem budynku.


Okna w domu ekologicznym

W obydwu przypadkach (i w domu energooszczędnym i pasywnym) jak najwięcej przeszkleń powinno znajdować się od strony południowej, natomiast od północy należy umieszczać ich jak najmniej (a najlepiej wcale). Okna w domach energooszczędnych i pasywnych muszą cechować się jak najniższym współczynnikiem przenikania ciepła. Według prawa, w przypadku energooszczędnych domów wartość ta może wynosić maksymalnie 0,9 W/(m2xK), natomiast w domach pasywnych – najwyżej 0,8 W/(m2xK). Konieczne jest także zastosowanie odpowiednich osłon okiennych (na przykład w postaci rolet), które uchronią budynek przed wychładzaniem w nocy i przegrzewaniem w bardziej słoneczne dni.


Ocieplenie takiego budynku

Domy energooszczędne muszą posiadać grubą warstwę ocieplającą – ściany zewnętrzne powinny mieć współczynnik przenikania ciepła maksymalnie 0,20 W/(m2xK), natomiast domy pasywne 0,15 W/(m2xK). Do ocieplania najczęściej wykorzystuje się styropian i wełnę mineralną, ale także nowocześniejsze materiały, takie jak styropian grafitowy.


Rozkład pomieszczeń w domu

Ustawienie okien wymusza lokalizację pomieszczeń dziennych (salon, jadalnia etc.) od południa, a pomieszczeń niewymagających oświetlenia okiennego (ciągi komunikacyjne, wnętrza gospodarcze) – od północy. Taki układ jest pożądany zarówno w domu energooszczędnym, jak i pasywnym (jednak ten drugi wymaga ściślejszego przestrzegania tej zasady).


Dom pasywny a dom energooszczędny – który sprawdzi się lepiej w polskich realiach?

Fot. Fotowoltaika to efektywne, ekologiczne rozwiązanie zarówno do domu pasywnego, jak i ekologicznego.

Dom energooszczędny a pasywny – porównanie kosztów budowy

Koszty budowy domu energooszczędnego lub pasywnego są wyższe niż w przypadku standardowego budownictwa. Oczywiście wszystko zależy od projektu, wykorzystanych materiałów i dobranych instalacji, jednak generalnie można założyć, że jeżeli ten sam budynek wykonany w technologii tradycyjnej kosztuje X, jego energooszczędny wariant będzie droższy o około 20-30%, a pasywny – nawet 50%. Przykładowo, jeżeli dom o powierzchni 100 m2 kosztuje 300 tys. zł, to w wersji energooszczędnej będzie kosztował około 350-400 tys. zł, a w pasywnej nawet 450 tys. Wiąże się to między innymi z koniecznością zastosowania innych metod ogrzewania (na przykład pompy ciepła do wody użytkowej) w budynkach pasywnych. Warto jednak pamiętać, że domy energooszczędne i pasywne są znacznie tańsze w eksploatacji, dzięki czemu inwestycja po jakimś czasie się zwraca (choć w przypadku tych drugich ten czas jest bardzo długi i niektórzy w ogóle kwestionują argument zwrotu kosztów jako decydujący o budowie domu w technologii pasywnej).


Co warto zainstalować w domu energooszczędnym oraz pasywnym?

Zarówno energooszczędne domy, jak i pasywne budynki świetnie współpracują z nowoczesnymi metodami zarządzania energią i ekologicznymi sposobami pozyskiwania prądu. Dlatego warto rozważyć montaż zielonych źródeł prądu i ciepła (na przykład instalacji fotowoltaicznej, wiatraków, pomp ciepła czy kolektorów słonecznych), a także systemu automatyki budynkowej, który dodatkowo pomoże ograniczyć zużycie energii (m.in. poprzez regulację oświetlenia, optymalizację ogrzewania czy odpowiednie ustawienie parametrów pracy urządzeń AGD).

***


Domy energooszczędne i pasywne różnią się konstrukcją, ceną budowy oraz kosztami eksploatacji, jednak pod wieloma względami są do siebie podobne – przede wszystkim stanowią ekologiczną, oszczędną i nowoczesną alternatywę dla tradycyjnego budownictwa.


Zobacz też wpis o energooszczędnych stodołach: Dom jak stodoła – czym się różni od klasycznego? >>

***
To, jakie okna do domu wybrać, warto ustalić (szczególnie pod kątem parametrów technicznych) z autorem projektu domu, ale także z projektantem wnętrz, który pomoże podjąć tę decyzję w kontekście aranżacyjnym. Jeśli szukasz inspiracji, obejrzyj nasze realizacje >>

Jaki fundament pod energooszczędny dom szkieletowy

Jaki fundament pod dom szkieletowy energooszczędny – płyta vs ławy

Leave review
Decyzja o wyborze odpowiednich fundamentów domu to bardzo istotna kwestia, ...
Więcej...
Jak ustawić dom na działce, aby obniżyć jego zapotrzebowanie energetyczne

Jak ustawić dom na działce, żeby obniżyć zapotrzebowanie energetyczne?

Leave review
Odpowiednie usytuowanie domu na działce względem stron świata pomaga obniży...
Więcej...
Drewno na elewację – jaki gatunek wybrać i jak zabezpieczyć drewniane wykończenie domu

Drewno na elewację – jaki gatunek wybrać i jak zabezpieczyć drewniane wykończenie domu

Leave review
Elewacja z elementami drewna jest bardzo eleganckim i ponadczasowym rozwiąz...
Więcej...